ديدگاه‌ها

نخودی در بم

سارا حاج‌بهرامیان که اکنون سرپرستی انجمن نیکوکاری رهاورد مهر و دانش در بم را به عهده دارد، در گزارش کار خود با ٢٨ کودک (١٧ نفر دختر- ١١ نفر پسر) کلاس اول دبستان چنین آورده است:

	ابتدا متن هر درس با رعایت تمامی علامت‌هاو لحن خوانده می‌شود و بعد به صورت داستانی با کلامی عامیانه‌تر تکرار می‌شود. از بچه‌ها نظرخواهی می‌شود که آیا دوست دارند که دوباره داستان گفته شود یا نه؟ اگر کودکان بخواهند تکرار می‌شود (که عموماً تکرار می‌شود) و اگرنه بچه‌ها برای نمایش آماده می‌شوند. با ابتدایی‌ترین وسایل ماسک‌های دست‌ساز از سوی مربیان و خود کودکان ساخته می‌شود. علاوه بر ماسک از پارچه‌ها و مقواهای ساده برای به تصویر کشیدن آب و آبشار یا آفتاب استفاده می‌شود تا بچه‌ها بتوانند داستان‌ها را به نمایش درآورند. بچه‌ها به گروه‌های ٨تایی به نسبت شخصیت‌های داستان تقسیم می‌شوند و یک نفر قصه را روایت می‌کند. البته روزهای اول نقش قصه‌گو را خودم ایفا می‌کردم که بچه‌ها راه بیافتند. بقیه بچه‌ها حرکت‌ها و گفتارهای شخصیت‌ها را به صورت نمایش بازی می‌کنند. گروه اول به شکل داوطلب و گروه‌های بعدی به ترتیب توان بچه‌ها انتخاب می‌شوند. هیچ کس اجباری سر کلاس حاضر نمی‌شود. مواردی از بچه‌ها را داشته‌ام که ٢ الی ٣ جلسه اول فقط مشاهده‌گر بوده‌اند. در انتها وقتی همه نقش ایفا کردند از آن‌ها خواسته می‌شود تک به تک داستان را شفاهی بیان کنند. اگر بچه‌ها دخل و تصرفی در داستان انجام دهند نادیده گرفته می‌شود. بعد کلمات سخت و جدید با بازی «هر کسی سر جای خودش بگه و درست بگه» بازگو می‌شود. برنامه نمایش سبب شده است که بچه‌ها فعال شوند و بهتر حرف بزنند.

تجربه با بچه‌های کلاس دوم:

١٠ نفر (٥ نفر دختر- ٥ نفر پسر)

ابتدا متن داستانک‌ها توسط خود بچه‌ها خوانده می‌شود. بچه‌ها از خواندن داستان‌ها و چارت‌های تصویری لذت می‌برند. بعد همسان کلاس اولی‌ها نمایش بازی می‌کنند و داستان را به اتمام می‌رسانند. با آن‌ها هم بازی «هر کی سر جای خودش بگه و درست بگه» انجام می‌شود. به دلیل تعداد کم کلاس دومی‌‌ها کار با کیفیت بهتری انجام می‌شود و همه بچه‌‌ها می‌توانند در شخصیت‌های انتخابی خود نقش ایفا کنند. بعد داوطلبانه داستان را برای بقیه تعریف می‌کنند. در هنگام خواندن هر بار یک نفر مسئول تصحیح خواندن می‌شود. بچه‌‌ها نمایش را دوست دارند و درخواست نقاشی هم داده‌اند. کتاب نوشتن را هم خودشان بعد از هر درس باز می‌کنند و می‌نویسند. اعتماد به نفس خوبی در خواندن پیدا می‌کنند چون روان و ساده می‌خوانند. آخر هر داستان یک دیکته گرفته می‌شود.

جمع‌بندی:

بچه‌‌ها نخودی و ساعات کلاس نخودی را دوست دارند و بی‌صبرانه منتظر شروع آن هستند. حدود ٧٠% کودکان هر روز وقتی مرا می‌بینند می‌پرسند کی میایی نخودی بازی کنیم؟ داستان بعدی چیه؟ و سئوالاتی از این قبیل، نمایش را دوست دارند. طرح‌های کتاب را با اشتیاق نگاه می‌کنند و کادرهای تصویری را با علاقه پیگیری می‌کنند. روزهای اول تصاویر صفحات بعدی برایشان جالب بود که یک روز به آن‌‌ها وقت داده شد که تمام صفحات را ببینند و نام داستان‌‌ها را بپرسند. بعضی‌‌ها می‌پرسند که آیا نمی‌شود بعضی از داستان‌‌ها را جلوتر خواند و من قرار است از نخودی بپرسم و به آن‌ها بگویم. کلاس اولی‌‌ها هنوز نمی‌توانند کامل بخوانند ولی داستان‌ها را دنبال می‌کنند، به دنبال مادر، پدر و زن و یا بچه نخودی می‌گردند و می‌خواهند بدانند خانه‌اش کجاست. از نخودی حمایت می‌کنند و او را دوست دارند.