 |
|
|  |
ديدگاهها
نخودی در بم
ابتدا متن هر درس با رعایت تمامی علامتهاو لحن خوانده میشود و بعد به صورت داستانی با کلامی عامیانهتر تکرار میشود. از بچهها نظرخواهی میشود که آیا دوست دارند که دوباره داستان گفته شود یا نه؟ اگر کودکان بخواهند تکرار میشود (که عموماً تکرار میشود) و اگرنه بچهها برای نمایش آماده میشوند. با ابتداییترین وسایل ماسکهای دستساز از سوی مربیان و خود کودکان ساخته میشود. علاوه بر ماسک از پارچهها و مقواهای ساده برای به تصویر کشیدن آب و آبشار یا آفتاب استفاده میشود تا بچهها بتوانند داستانها را به نمایش درآورند... *** خانم پويا از پيش دبستانى و مهدکودک توانا در تهران از کودکان اين مهد پرسيده است: چرا نخودى را دوست داريد؟ بچه ها پاسخ دادهاند: پرهام: چون هر موقع بچهها کارهاى بد مىکنند او دوباره کارهاىشان را درست مىکند. على يزدانى: چون باهوش است و پرخور. *** در همين مهدکودک از کودکان پرسيده شده، در درس نخودى و گاو و ديو سياه، گاو براى اينکه خيس نشود، چه کار بايد بکند؟ بچهها پاسخ دادهاند: عرفان: گاو زير شکم فيل برود پرهام: گاو به غار يا زير ماشين برود. *** در خانهى فرهنگ حورا، با ١٠ نفر نوآموز ٥ تا ٧ ساله، کار نمايش و نقاشى انجام مىشود. داستان نخودى و گاو و ديو سياه خوانده شد. بچهها خواستند نقاشى گروهى بکشند. هر کدام دربارهى ديو نظر دادند. يکى مىگفت نمىشود سفيد باشد. يکى مىگفت بايد کوچک باشد. يکى از بچهها گفت: من مىدانم ديو سياه چه شکلى است من در شکم ديو سياه زندگى کردهام. ديو من پله دارد و آنقدر سوسک و موش خورده که شکمش پر است. اين پاسخ مرا بر آن داشتا تا از در و مادر او سوال کنم فرزندشان را چگونه تنبيه مىکنند. چون او گفته بود هر وقت بابا و مامان مرا دوست نداشته باشند، مىدهند به ديو سياه. پدر و مادر کودک که هر دو تحصيلکردهاند، اول منکر تنبيه شدند و مرا به دخالت در مسائل خانوادگى خود کردند، ولى وقتى به آنها دربارهى فرزندشان توضيح دادم، گفتند که او مسئوليتپذير نيست و با برادر کوچکترش و بچههاى ديگر بد برخورد مىکند. فراموشکار هم هست. من او را مسئول بازى با بچهها کردم. متل «آهاى آهاى آب اومد» را به او ياد دادم. او هم به بچهها ياد داد. بچهها در حضور خانوادهها که پدر و مادر اين کودک هم از آنها بودند، متل را اجرا کردند. آخر بازى او به بچهها گفت: هر کس حواسش را جمع نکنه، خرسه مياد و مرغشو مىبره. تازه اگه هر چى دارين به دوستانتون هم بديد، آن را از دست نميدهيد. پدر و مادر او گريان فرزندشان را در آغوش گرفتند و به نوعى از او عذر خواستند. اين است تاثير کار با ادبيات ناب کودکان و نتيجهى کار با داستانهايى که کودکان به راحتى با آنها همذاتپندارى مىکنند. شهناز جمشيدى خانهى فرهنگ حورا *** دخترک کوچکى پس از خواندن داستان «نخودى و گيلاس» در کلاس خانهى فرهنگ حورا، پس از خواندن داستان نخودى و گيلاس گفت: خوش به حال نخودى که مىتواند گيلاس زياد بخورد و يک صفحه پر از گيلاس نقاشى کرد و به جاى نخودى عکس خود را چسباند. شهناز جمشيدى خانهى فرهنگ حورا ***
نگين دانشآموزى نسبتاً ضعيف و خجالتى است. او چند روز پيش سر صف، در برابر سيصد و اندى دانشآموز ايستاد و داستان «آسمان آبى» از فارسى آموز ادبى ١ را خواند. سر صف تشويق شد و جايزه گرفت. همچنين نيايش، دانشآموز کلاس اول همين دبستان (زينبيه) که کودکى کمشنوا است و نمىتواند خوب حرف بزند، سر صف با اشتياق درس «آسمان آبى» را خواند و تشويق شد. دوستدار، کتابدرار دبستان زينبيه، منطقه ٦ *** حمیرا دوستدار - کتابدار دبستان زینبیه، منطقه 6 آموزش و پرورش زمانی که کتابهاى فارسیآموز ادبى یا نخودی را در کتابخانه با بچههای پیشدبستان و پایههای اول و دوم دبستان کار میکنم، فرصتی عالی مییابم که دنیا را از دریچه چشم کودکان ببینم. دانشآموزان من با نخودی خيلى خوب ارتباط برقرار میکنند. شادی، غم، گرسنگی، دوستی و محبت او را میشناسند و از این راه به احساسات خود نیز که شاید برایشان ناشناخته بوده است، پی میبرند. اگر روزی یکی از آنها غیبت کند، روز بعد به دنبال کتاب میآید تا داستان را بخواند و نقاشیاش را بکشد. فارسیآموز در پیشرفت روانخوانی و درک مطلب بچهها بسیار تاثیرگذار است و آنها را به مطالعه و تحقیق علاقهمند میکند. برای نمونه زمانی که نخودی و نان را خواندم، از بچهها خواستم که به نانوایی محلشان بروند، با نانوا صحبت کنند، عکس بگیرند و یا نقاشی بکشند. آنها نمایش نانواییهایشان را هم اجرا کردند. این روش دربارهى نامه نوشتن، پست و همچنین تنهایی هم به کار گرفته شد. کتاب فارسیآموز 2 برای یادگیری زبانزدها بسیار مناسب است. *** معصومه کاظمینژاد مربی کارگاه خلاقیت فرهنگسرای اشراق داستانهای نخودی شور و شوق قصهگویی و نقاشی را در بچهها بیدار میکند که در پرورش خلاقیت آنها بسیار موثر است. *** کاشف آموزگار پایه اول جمعيت دفاع از کودکان کار و خيابان (يافت آباد) دختری را از پایه سوم به کلاس من فرستادند که حرف نمیزد و نمیتوانست روخوانی کند. فارسیآموز ادبی را با او کار کردم. در زمان کوتاهی روخوانی را یاد گرفت و با بچهها ارتباط برقرار کرد. او سرانجام لبخند زد. *** محمودی آموزگار پایه اول جمعيت دفاع از کودکان کار و خيابان (يافت آباد) بچهها در هر درس واژههایی را یاد میگیرند که شاید در درسهای پیش فقط شکلشان را دیده باشند. آنها دور واژههایی را که میشناسند خط میکشند.در پایان سال دور همه واژهها خط کشی شده و بچهها متوجه میشوند که چهقدر زیاد یاد گرفتهاند. *** سراب آموزگار دبستان فرهیختگان منطقه 6 آموزش و پرورش بچهها از شنیدن داستانهای نخودی هیجانزده میشوند. انگار کسی تخیلشان را تحریک میکند. زود قصه میسازند و برایش نقاشی میکشند. *** الهام پورخسروانی، مربی مهدکودک مفید نخودی علاقهى بچهها را به نمایش بیشتر کرده است. همه دوست دارند نقش نخودی را در داستان خوانده شده ، اجرا کنند. وقتی نقاشی آن را میکشند بسیار شاد میشوند. *** مادر معصومه، کودک 5 ساله از وقتی فرزندم با نخودی آشنا شده داستانهای زیادی میسازد و برای آنها نقاشی میکشد. او با نخودی زندگی می کند. *** مادر نیما، کودک 4 ساله پسر من از ماجراهای نخودی میخندد و شاد میشود. او نخودی را مانند خودش میداند. دیگر روی زمین آشغال نمیریزد و منظمتر شده است. |
سارا حاجبهرامیان که اکنون سرپرستی انجمن نیکوکاری رهاورد مهر و دانش در بم را به عهده دارد، در گزارش کار خود با ٢٨ کودک (١٧ نفر دختر- ١١ نفر پسر) کلاس اول دبستان چنین آورده است:
